تبلیغات
حریم ولایت
حریم ولایت
اولین خانه ی مجازی
مدافعان حریم ولایت


آقا اجازه ؟!دست خودم نیست خسته ام.در درس عشق در صف آخر نشسته ام .یعنی نمیشود که بینم سحر رسید؟درس غریب «غیبت کبری»به سر رسید؟آقا اجازه؟بغض گرفته گلویمان .آنقدر رد شدیم که
رفت آبرویمان.استاد عشق!صاحب عالم !گل بهشت باید که مشق نام تو را تا ابد نوشت

محمد شاملی

سكولاریزم و اسلام (1)


آنچه پیش رو دارید تحقیق كوتاهی پیرامون «سكولاریسم » یا «سكولاریزاسیون » است. در این نوشتار پس از بیان معنای لغوی و اصطلاحی سكولاریزم، اصول و بنیادهای اساسی این تفكر، خواستگاه اولیه و علل و زمینه های پیدایش و پیشینه آن در مسیحیت، غرب، اسلام و ایران و اهداف و انگیزه های ترویج این اندیشه را مطرح كرده و آنگاه به موضوع سكولاریسم و اسلام پرداخته و بطلان سكولاریزم را از دیدگاه اسلام به اثبات می رسانیم.

معنای لغوی سكولاریزم

واژه های سكولاریزم - secularism - و «سكولاریزاسیون » - secularization - در اصل از واژه لاتین «سكولاریس » گرفته شده است. این واژه، از جمله واژه هایی است كه در فرهنگ غرب در معانی مختلفی بكار رفته است. برخی از معانی این واژه و كلمات مشابه آن چنین است:

سكولاریسم: یعنی مخالفت با شرعیات و مطالب دینی، روح دنیا داری، طرفداری از اصول دنیوی و عرفی، جدایی دین از سیاست، جدا انگاری دین از دنیا، علم گرایی، نوگرایی و مدرنیسم، اعتقاد به اصالت امور دنیوی، دنیوی كردن، غیر دین گرایی، نادینی گرایی، دنیویت، این جهانی.


سكولار: یعنی، وابسته به دنیا، غیر روحانی، غیر مذهبی، عامی، عرفی، بی سواد، كسی كه علاقه و گرایشی به امور معنوی و مذهبی ندارد.

 

 


سكولاریزه: یعنی، دنیوی كردن، غیر روحانی كردن، از بند كشیش یا رهبانیت رها شدن، اختصاص به كارهای غیر روحانی دادن، از عالم روحانیت (كشیش) خارج شدن، دنیا پرست شدن، جنبه دنیوی به عقائد یا مقام كلیسایی دادن. (1)
دو اصطلاح دیگر وجود دارد كه بیان معنای آن ها برای تكمیل بحث خالی از لطف نیست:

1-
آته ایسم - ATheism - یعنی، انكار وجود خدا، بی اعتقادی به وجود پروردگار. آته ایست یعنی ملحد.

2-
لاییسم: یعنی وابستگی به شخص دنیوی و غیر روحانی، خروج از سلك روحانیون، و لائیك یعنی، دنیوی، آدم خارج از سلك روحانیون.

بنا به تعریف دایرة العارف بریتانیكا: لائیك از موارد و مصادیق سكولار می باشد، زیرا تفكیك دین از سیاست، اخص از سكولار و سكولار اعم از لائیك می باشد. (2)
البته شمار مصادیق واژه «سكولاریسم » چه در مقام واقعیت و چه به عنوان یك نظریه، بسیار است.

سكولاریسم، اسم و نشانه ای لفظی برای نامیدن انبوهی از رخدادها، مكانیسم ها، سنت ها، نهادها، گفتارها، نظریه ها، و ایدئولوژی های گوناگون است كه در مناطق مختلف اروپا تحقق یافته است و مانند بسیاری از «ایسم » های مدرن، سكولاریسم نیز با نهضت اصلاح دینی، آغاز شده است. (3)

معنای اصطلاحی سكولاریزم
از آنجا كه اندیشه سكولاریسم متشكل از ابعاد مختلف و متنوع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، دینی و... است، لذا ارائه یك تعریف جامع و مانع برای سكولاریسم (مانند معنای لغوی آن) كار دشواری است.

براین ر.ویلسون یكی از پژوهشگران غربی درباره دشواری تعریف سكولاریزم می گوید:

مفهوم جداانگاری دین و دنیا فاقد یك تعریف قطعی متفق علیه است. پدیده های همبسته ای كه این مفهوم به آن ها اشاره دارد، طیف اجتماعی گسترده ای را دربر می گیرند . وی در ادامه می گوید:

اگر بخواهیم «جداانگاری دین و دنیا» را به اجمال تعریف كنیم، می توانیم بگوییم: فرایندی است كه طی آن وجدان دینی، فعالیت های دینی و نهادهای دینی اعتبار و اهمیت اجتماعی خود را از دست می دهند. و این بدان معناست كه دین در عملكرد نظام اجتماعی در حاشیه قرار می گیرد و كاركردهای اساسی در عملكرد جامعه، با خارج شدن از زیر نفوذ و نظارت عواملی كه به امر ماوراء طبیعی عنایت دارند، عقلانی می گردد» . (4)
در فرهنگ آكسفورد، سكولاریسم چنین تعریف شده است: «اعتقاد به این قوانینی كه، آموزش و سایر امور اجتماعی به جای آنكه مبتنی بر مذهب باشد، بر داده های علمی بنا شو. (5)
با این حال با توجه به تعریف های فوق و در نظر گرفتن موارد فراوان و ابعاد مختلف استعمال سكولاریسم، می توان آن را در یك تعریف تركیبی و جامع چنین تعریف كرد:

سكولاریسم به معنای بی اعتقادی یا بی اعتنایی یا به حاشیه راندن دین و امور مبتنی بر مذهب از فعالیت های مختلف حیات بشری از قبیل حكومت، سیاست، اخلاق و فرهنگ و غیره است.

 پاورقی:

1) فلسفه دین (با مشخصات سابق)، ص 233، به نقل از دایرة المعارف بریتانیكا، ماده [ATH] .

2)
ر، ك: همان، ص 234.

3)
ر، ك: مجله كیان، سال پنجم، شماره 26، ص 14.

4)
فرهنگ و دین، (با مشخصات سابق)، ص 127- 129.

5)
ر، ك: علی ربانی گلپایگانی، ریشه ها و نشانه های سكولاریسم، (تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، چاپ اول، 1379 ه ش.)، ص 17.

 

 





نوشته شده در تاریخ شنبه 20 اسفند 1390 توسط محمد شاملی
طبقه بندی: سیاست ودیانت 
مرجع دریافت قالبها و ابزارهای مذهبی
By Ashoora.ir & Blog Skin